© Atlas

Wat is meertaligheid?

De talige diversiteit in de stad Antwerpen neemt toe. Er zijn niet alleen meer volwassenen die meerdere talen spreken, ook steeds meer kinderen en jongeren groeien op in een meertalige context. In 2018 had 57% van de pasgeborenen in Antwerpen een moeder met een andere moedertaal dan het Nederlands.

Wat is meertaligheid?

De talige diversiteit in de stad Antwerpen neemt toe. Er zijn niet alleen meer volwassenen die meerdere talen spreken, ook steeds meer kinderen en jongeren groeien op in een meertalige context. In 2018 had 57% van de pasgeborenen in Antwerpen een moeder met een andere moedertaal dan het Nederlands.
© Atlas

Wanneer ben je meertalig?

Je bent meertalig als je meer dan 1 taal kan begrijpen, spreken of schrijven, of als je regelmatig meer dan 1 taal gebruikt. Je hoeft niet alle talen even goed te beheersen. 

Bij meertaligheid denk je meestal aan mensen die meerdere talen spreken. Maar het kan ook zijn dat je meerdere variëteiten van eenzelfde taal beheerst, zoals een dialect. 

Bijvoorbeeld:

Een jongen van 12 jaar spreekt Pools met zijn ouders en Nederlands met zijn vrienden. Hij speelt graag games in het Engels. Hij kan goed Engels lezen, maar spreekt het slecht. 

Lees algemene cijfers over meertaligheid in Vlaanderen en cijfers over de taalomgeving van pasgeborenen in Vlaanderen.

Wanneer spreek je welke taal? 

Mensen die meertalig zijn, houden hun talen niet strikt gescheiden. De talen staan niet los van elkaar of naast elkaar, maar vormen 1 repertoire. Ze zetten het flexibel in om met elkaar te communiceren.  

De keuze voor een taal is afhankelijk van veel factoren, zoals: 

  • de personen met wie je spreekt
  • de setting waarin je je bevindt
  • het onderwerp van het gesprek

Organisaties maken vaak afspraken met hun medewerkers over welke taal of talen ze wanneer mogen gebruiken. 

Bijvoorbeeld:

  • In de Nederlandse les begrijpt een Turkse jongen de opgave van een oefening niet goed. Een medeleerling legt in het Turks uit wat de bedoeling van de oefening is. Daarna maken ze samen de oefening in het Nederlands. 
  • Aan de balie van een ziekenfonds probeert een Roemeense man een vraag te stellen in het Nederlands. Hij vindt de juiste woorden niet en schakelt over op het Engels. De baliemedewerker en de klant voeren de rest van het gesprek in een mix van Engels en Nederlands. 

Waarom is je moedertaal zo belangrijk? 

Taal is een fundamenteel deel van onze identiteit. Voor de meeste mensen heeft de moedertaal een bijzondere betekenis. Het is de taal die het dichtst bij je staat, waarmee je opgroeit. Als er respect en een open houding is tegenover je moedertaal, dan heeft dat een positief effect op je welbevinden. Je voelt je welkom. 

De moedertaal is ook belangrijk bij het leren van een andere taal. Je verwerft een nieuwe taal namelijk op basis van de fundamenten van de taal of talen die je al kent. Je moedertaal vormt een steiger voor het leren van een nieuwe taal. 

Hoe staat de samenleving tegenover meertaligheid?

Meertaligheid roept gemengde gevoelens op. Dat heeft voor een deel te maken met de taalstrijd, maar het hangt ook af van de invulling die je zelf bewust of onbewust aan meertaligheid geeft.  

Spreek je Frans, Engels of Duits, dan is meertaligheid vaak een troef, omdat die talen economisch belangrijk zijn. Ook zuiderse talen als Spaans en Italiaans hebben een positief imago. Spreek je talen zoals Hindi, Bulgaars of Turks, dan vinden velen dat vaak minder waardevol. 

De rol die een taal in de samenleving speelt heeft niets te maken de taal zelf, wel met de waarde die aan die taal wordt toegekend. Dat kan te maken hebben met vooroordelen of imago, maar ook met economische, politieke of historische redenen. Op zich is geen enkele taal of variëteit rijker of beter dan een andere. 

Bekijk ook